Nienawiszcz
"Krzyz przyjety z milosci rodzi wolnosc." -- Jan Pawel II, Loreto 05.09. 2004 --
Dawniej Nienawiść, Nawiść - niewielka wieś połozona na przesmyku pomiedzy dwoma jeziorami (Nienawiskie Duze i Małe), otoczona zalesionymi wzgórzami pochodzenia lodowcowego, 7 km na południe od Rogozna.
Nazwa niezupełnie jasna. Mogła to być nazwa karczmy, podobnie jak 'Zazdrość',
'Wygoda'. Moze tez pochodzić od nazwy osobowej - Nienawist. Formy nazwy:
Nenaviscz (1388),Naviscz (1389), Nienawiść (1427), Nawyscz (1464),Nyenawisz (1475).
Na wzniesieniu w lesie, na prawo od drogi do Nieszawy i około 250 m na północ
od zabudowań, odkryto w 1909 rpku cmentarzysko kultury pomorskiej. Inwentarz
zawierał trzy dobrze zachowane naczynia gliniane z ozdobnym ornamentem w postaci
ukośnych wgniecien oraz fragmenty przedmiotów metalowych.
W zródłach Nienawiszcz pojawił sie po raz pierwszy w 1388 roku.
Był wtedy własnością
Mirosława z Tucholi herbu Przosna. W kilka lat pózniej Mirosław poniósł śmierć
z ręki Piotra ze Słomowa, który jednak został przez sąd uwolniony od
odpowiedziałności. W 1435 roku dobra nienawiskie przejęli na przeszło sto lat
Leszczyce ze Słomowa, Boguniewa i Szczytna.
W wyniku rozdrobnienia ziemi oraz zaniedbania ze strony właścicieli nastapił
powolny upadek majętności. W 1510 roku były tu juz tylko 3 łany osiadłe, a
wiekszość ziemi leżała odłogiem. Folwark stał sie takze opustoszały. Cztery lata
pózniej mieszkało jedynie dwóch kmieci i czterech rybaków W 1563 roku
właścicielem
wsi był Grzegorz Wojnowski herbu Nałęcz. Nienawiszcz należał wówczas do parafii
w Słomowie. W roku 1622 pózniejszy wojewoda kaliski Andrzej Grudzinski chcąc
podnieść gospodarczo swoje dobra w Nienawiszczu, osadził na nich nowych
osadników na prawie czynszowym - jednak wkrótce zostały opuszczone i popadły
w ruinę.
Dopiero osadnictwo z drugiej połowy XIXw przyczyniło sie do rozwoju
Nienawiszcza. Z tego tez okresu pochodzi charakterystyczna zabudowa wsi.
W 1841 roku wieś zamieszkiwało 221 osób, natomiast w 1931 roku 225, w tym 152 Niemców
8 września 1939r rolnik niemiecki Kurt Henke zastrzelił niezidentyfikowanego,
młodego człowieka, mężczyznę lat około dwudziestu. Miał dokonac mordu w
miejscowej szkole powszechnej, a według innej wersji - na mostku. Miejsce
egzekucji upamietnia krzyż.
Obecnie wieś sołecka liczaca 101 mieszkanców. Na miejscu sklep spożywczy. W poblizu Jeziora Nienawiskiego Dużego powstało w latach siedemdziesiatych osiedle domków letniskowych. W sezonie letnim czynny sklep spożywczy. [Rogozno i okolice, Przewodnik, Wydawca: Towarzystwo Przyjacioł Rogozna, ISBN 83-901464-2-8]

